“Όταν ήμουν στην ηλικία σου…”: Φράσεις που λένε οι άνω των 60
-
«Όταν ήμουν στην ηλικία σου, τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά». «Εμείς δουλεύαμε και δεν παραπονιόμασταν». «Θα καταλάβεις όταν μεγαλώσεις». Όποια κι αν είναι η ηλικία σου, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να έχεις ακούσει τουλάχιστον μία από αυτές τις φράσεις από έναν γονιό ή κάποιον άνθρωπο άνω των 60, δηλαδή από έναν “baby boomer”.
Και κάπως έτσι δημιουργείται ένα από τα πιο συνηθισμένα χάσματα ανάμεσα στις γενιές. Οι άνθρωποι άνω των 60 μεγάλωσαν με διαφορετικές οικονομικές συνθήκες, διαφορετικές κοινωνικές αντιλήψεις και εντελώς διαφορετικούς κανόνες γύρω από τη δουλειά, την οικογένεια, τις σχέσεις και την προσωπική ζωή. Αυτό που για εκείνους μπορεί να αποτελεί μια αυτονόητη συμβουλή ή έναν τρόπο να δείξουν ενδιαφέρον, για έναν νεότερο άνθρωπο μπορεί να ακούγεται σαν κριτική ή σαν προσπάθεια να υποτιμηθούν όσα βιώνει.
Το παράδοξο είναι ότι πολλές από αυτές τις φράσεις λέγονται από ανθρώπους που πραγματικά νοιάζονται. Δεν έχουν απαραίτητα σκοπό να προσβάλουν, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να πληγώσουν. Και όταν επαναλαμβάνονται, μπορεί να κάνουν τους μικρότερους να σταματήσουν να μοιράζονται μαζί τους όσα σκέφτονται και αισθάνονται.
Από το «γιατί δεν έχεις παντρευτεί ακόμα;» μέχρι το «απλώς πρέπει να δουλέψεις περισσότερο για να τα καταφέρεις», αυτές είναι μερικές από τις πιο συνηθισμένες φράσεις που οι άνω των 60 λένε στους ανθρώπους που αγαπούν, χωρίς να συνειδητοποιούν πόσο διαφορετικά μπορεί να ακούγονται σήμερα.
10 φράσεις που οι άνω των 60 θεωρούν "αθώες", αλλά οι νεότεροι δεν αντέχουν να ακούν
1. «Όταν ήμουν στην ηλικία σου…»
Το πόσο αγενής ακούγεται αυτή η φράση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το τι ακολουθεί. Για παράδειγμα, το «Όταν ήμουν στην ηλικία σου, δεν ήμουν τόσο καλή στο να εκφράζομαι όσο εσύ» είναι ένα κομπλιμέντο. Το «Όταν ήμουν στην ηλικία σου, δεν θα φορούσα ποτέ τόσο κοντό σορτς» είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Όπως εξηγεί ο ψυχολόγος και σύμβουλος γονέων, Τζέφρι Μπερνστάιν, μια προβληματική σχέση ανάμεσα σε γονείς και παιδιά, καθώς και οι έντονες οικογενειακές συγκρούσεις αργότερα στη ζωή, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ευημερία των ενήλικων παιδιών. Τα επικριτικά σχόλια δημιουργούν εντάσεις και μπορούν να χαλάσουν μια σχέση που θα μπορούσε να είναι πολύ όμορφη. Το γεγονός ότι δύο γενιές ζουν διαφορετικά, δεν σημαίνει ότι ο ένας τρόπος ζωής είναι λανθασμένος. Μερικές φορές είναι καλύτερο να αποφεύγουμε τις συγκρίσεις που οδηγούν σε περιττές συγκρούσεις.2. «Αυτό δεν είναι κανονική δουλειά»
Με την εμφάνιση νέων επαγγελμάτων και την εξάπλωση της τηλεργασίας, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο σύγχρονος τρόπος εργασίας μπορεί να φαίνεται παράξενος σε ανθρώπους άνω των 60, οι οποίες ξεκίνησαν την επαγγελματική τους πορεία σε πολύ πιο παραδοσιακά περιβάλλοντα.Για έναν γονιό Baby Boomer μπορεί να είναι δύσκολο να κατανοήσει ένα παιδί που εργάζεται από το σπίτι, ασχολείται επαγγελματικά με τα social media ή έχει επιλέξει ένα επάγγελμα που δεν υπήρχε με τη σημερινή του μορφή πριν από μερικές δεκαετίες.
Φράσεις όπως «αυτό δεν είναι πραγματική δουλειά» ή «πρέπει να είσαι πιστή σε μία εταιρεία» μπορεί να λέγονται με την πρόθεση να δώσουν κίνητρο. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά κάνουν τα παιδιά να κλείνονται στον εαυτό τους και υποτιμούν τις δυσκολίες και τις εμπειρίες τους.3. «Απλώς πρέπει να δουλέψεις περισσότερο»
Υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στη Gen Z, τους Millennials και τους Baby Boomers στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την εργασία. Οι νεότερες γενιές δίνουν συχνά μεγαλύτερη αξία στην ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή, ενώ οι μεγαλύτερες γενιές τείνουν να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην αφοσίωση στην εταιρεία και την επαγγελματική ανέλιξη.Φυσικά, είναι απολύτως φυσιολογικό διαφορετικές γενιές να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις για την εργασιακή ηθική. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι φράσεις όπως «πρέπει να δουλέψεις περισσότερο» είναι βοηθητικές, ιδιαίτερα όταν προέρχονται από έναν γονιό. Οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι άνω των 60 όταν ξεκινούσαν την ενήλικη ζωή τους δεν είναι ίδιες με εκείνες που αντιμετωπίζουν σήμερα τα παιδιά τους. Η αγορά εργασίας, το κόστος ζωής και η αναζήτηση μιας σταθερής θέσης εργασίας έχουν αλλάξει σημαντικά. Σε αυτή την περίπτωση, η ενσυναίσθηση είναι πολύ πιο χρήσιμη από ένα σχόλιο που ακυρώνει την εμπειρία του άλλου.
4. «Δεν ξέρεις για τι πράγμα μιλάς»
Όταν οι συζητήσεις ανάμεσα στους γονείς και τα ενήλικα παιδιά τους γεμίζουν με φράσεις που ακούγονται υποτιμητικές ή συγκαταβατικές, η απόσταση μεταξύ τους μεγαλώνει. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα και τις απόψεις των άλλων, ακόμη κι όταν δεν συμφωνούμε μαζί τους. Μπορείς να διαφωνήσεις με κάποιον χωρίς να ακυρώσεις την άποψή του.Ένα «εγώ το βλέπω διαφορετικά» ή ένα απλό «διαφωνώ» εκφράζει ξεκάθαρα τη θέση σου χωρίς να προσβάλλει τον άνθρωπο που έχει απέναντί σου.
5. «Απλώς αγόρασε ένα σπίτι»
Πολλοί νέοι της Gen Z και των Millennials έχουν αρχίσει να εγκαταλείπουν το όνειρο της ιδιοκατοίκησης, καθώς δυσκολεύονται ακόμη και να ανταποκριθούν στο κόστος του ενοικίου και στις βασικές καθημερινές ανάγκες, όπως το σούπερ μάρκετ και οι λογαριασμοί. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ένα σχόλιο όπως «γιατί δεν αγοράζεις ένα σπίτι;» μπορεί να ακούγεται περισσότερο σαν επίκριση παρά σαν συμβουλή.Η κοινωνία, η οικονομία και η καθημερινότητα έχουν αλλάξει σημαντικά μέσα σε λίγες δεκαετίες. Τα ενήλικα παιδιά σήμερα δεν μπορούν απαραίτητα να ακολουθήσουν την ίδια διαδρομή που ακολούθησαν οι γονείς τους. Γι' αυτό και πολλές από τις συμβουλές που κάποτε είχαν νόημα μπορεί σήμερα να ακούγονται αποκομμένες από την πραγματικότητα.
6. «Εμείς μια χαρά τα καταφέραμε χωρίς ψυχοθεραπεία, άρα ούτε εσύ τη χρειάζεσαι»
Το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία εξακολουθεί να είναι πιο έντονο στις μεγαλύτερες γενιές, γεγονός που μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στην αναζήτηση βοήθειας, όπως η ψυχοθεραπεία. Η φράση «εγώ είμαι μια χαρά και δεν πήγα ποτέ σε ψυχολόγο» μπορεί να χρησιμοποιείται για να αποφευχθεί μια δύσκολη συζήτηση, όμως ταυτόχρονα μπορεί να ακυρώσει διακριτικά όσα αισθάνεται ένα ενήλικο παιδί.
7. «Θα καταλάβεις, όταν μεγαλώσεις»
Πολλές από τις φράσεις που κάνουν τα ενήλικα παιδιά να κλείνονται στον εαυτό τους έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: ακυρώνουν αυτό που νιώθουν τη δεδομένη στιγμή. Το «θα καταλάβεις όταν μεγαλώσεις» μπορεί να κάνει έναν ενήλικα να αισθανθεί ότι η γνώμη του δεν έχει την ίδια αξία ή ότι δεν δικαιούται να μιλήσει για όσα βιώνει.Η ανεξαρτησία και η αυτονομία που έχει κατακτήσει μπορεί ξαφνικά να μοιάζουν σαν να εξαφανίζονται, καθώς επιστρέφει στον ρόλο του «παιδιού» που είχε μέσα στην οικογένεια.
8. «Έτσι είναι ο κόσμος»
Η εμπειρία που παίρνουμε από τους γονείς μας είναι πολύτιμες, ανεξάρτητα από την ηλικία μας. Όμως ο κόσμος αλλάζει διαρκώς. Οι συμβουλές που ακολούθησαν οι γονείς μας όταν ήταν στην ηλικία μας δεν είναι απαραίτητα εφαρμόσιμες σήμερα. Αυτό που παραμένει διαχρονικά χρήσιμο είναι η συναισθηματική στήριξη και η διάθεση να ακούσουμε.Ένα «έτσι είναι η ζωή» ή «έτσι λειτουργεί ο κόσμος» μπορεί να μοιάζει με προσπάθεια να βοηθήσουμε το παιδί μας να αντιμετωπίσει μια δυσκολία. Συχνά, όμως, καταλήγει να ακούγεται σαν «δεν υπάρχει λόγος να νιώθεις έτσι».
9. «Γιατί δεν έχεις παντρευτεί ακόμα;»
Η πίεση να «τακτοποιηθεί» κάποιος και να ακολουθήσει την παραδοσιακή διαδρομή, δουλειά, γάμος, σπίτι, παιδιά, μπορεί από μόνη της να είναι αρκετή. Όταν, μάλιστα, ένας γονιός επαναλαμβάνει συχνά την ερώτηση «γιατί δεν έχεις παντρευτεί ακόμα;», το παιδί μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει ακόμη και να συζητά για την προσωπική του ζωή.Μπορεί να δυσκολεύεται να βρει έναν σύντροφο, μπορεί να έχει πληγωθεί από προηγούμενες σχέσεις ή μπορεί απλώς να μην επιθυμεί να παντρευτεί. Και παρόλο που για πολλούς γονείς η ερώτηση είναι απλώς ένα αστείο ή ένας τρόπος να δείξουν ενδιαφέρον, μπορεί να έχει διαφορετικό αντίκτυπο. Μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλεια και την αίσθηση ότι, όσα κι αν έχει καταφέρει κάποιος, δεν είναι αρκετά για να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των γονιών του.
10. «Νομίζεις ότι περνάς δύσκολα; Να σου πω εγώ τι έχω περάσει…»
Πολλοί Baby Boomers μεγάλωσαν σε έναν κόσμο που σήμερα δεν υπάρχει. Μπήκαν στην ενήλικη ζωή, ξεκίνησαν την καριέρα τους και δημιούργησαν οικογένεια σε ένα εντελώς διαφορετικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον. Αυτό, φυσικά, συμβαίνει σε κάθε γενιά. Ο κόσμος αλλάζει διαρκώς. Και ακριβώς γι' αυτό, το να συγκρίνουμε τις δυσκολίες των άλλων με τις δικές μας εμπειρίες δεν είναι πάντα δίκαιο ή χρήσιμο.
Φράσεις όπως «όταν ήμουν παιδί…» ή «νομίζεις ότι εσύ περνάς δύσκολα;» δεν μειώνουν απλώς τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ενήλικα παιδιά. Μπορούν να ακυρώσουν τα συναισθήματά τους τη στιγμή που επιλέγουν να τα μοιραστούν.Ίσως τελικά το χάσμα ανάμεσα στις γενιές να μη γεφυρώνεται με περισσότερες συμβουλές, αλλά με λίγο περισσότερη κατανόηση. Γιατί στο τέλος, όσοι έχουμε μεγαλώσει ακούγοντας τέτοιες φράσεις ξέρουμε καλά πως δεν είναι πάντα οι λέξεις που μένουν, αλλά το συναίσθημα που μας αφήνουν. Μπορεί να είναι μια μικρή ατάκα στο τραπέζι, μια ερώτηση που έχουμε ακούσει εκατό φορές ή μια «συμβουλή» που δεν ζητήσαμε ποτέ. Κι όμως, όταν έρχεται από έναν άνθρωπο που αγαπάμε, μπορεί να μας κάνει να αμφισβητήσουμε τον εαυτό μας, να νιώσουμε ότι δεν κάνουμε αρκετά ή, τελικά, να επιλέξουμε να μη μοιραστούμε ξανά μαζί του κάτι που μας απασχολεί.
Μάλλον δεν χρειάζεται να απαντάμε κάθε φορά. Μερικές φορές αρκεί να θυμόμαστε ότι οι δικές μας δυσκολίες είναι πραγματικές, ακόμη κι αν μοιάζουν διαφορετικές από εκείνες που αντιμετώπισαν οι προηγούμενες γενιές. Και δεν είναι ανάγκη να αποδείξουμε σε κανέναν ότι δικαιούμαστε να τις νιώθουμε.
