Πέντε τρόποι για να αντιμετωπίσεις το «σύνδρομο του απατεώνα»

• Πρόκειται για ένα ψυχολογικό φαινόμενο που αγγίζει εκατομμύρια ανθρώπους, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου ή επαγγέλματος. Παρά τις επιτυχίες και την αναγνώριση που λαμβάνει κανείς, συνεχίζει να αμφισβητεί την αξία του και να πιστεύει ότι δεν είναι «αρκετά καλός». Αντί να αναγνωρίζει τα επιτεύγματά του ως αποτέλεσμα προσπάθειας, δεξιοτήτων και γνώσεων, τα αποδίδει σε τύχη ή εξωτερικούς παράγοντες.
  Πού οφείλεται αυτό το σύνδρομο;
  Η προέλευση του imposter syndrome σχετίζεται συχνά με την παιδική ηλικία και τον τρόπο ανατροφής, με οικογένειες που τόνιζαν υπερβολικά την επίδοση ή δεν παρείχαν σταθερή στήριξη. Παράλληλα, το φαινόμενο εμφανίζεται συχνά σε καταστάσεις μετάβασης—όπως όταν ξεκινάμε νέα δουλειά, αναλαμβάνουμε μεγαλύτερες ευθύνες ή κάνουμε σημαντικές αλλαγές στη ζωή μας.
  Επιπλέον, προσωπικά χαρακτηριστικά όπως η τελειομανία, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και το άγχος, εντείνουν τις εσωτερικές συγκρούσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι υψηλών επιδόσεων, οι οποίοι φαίνονται εξαιρετικά επιτυχημένοι στα μάτια των άλλων, βιώνουν έντονα αυτό το σύνδρομο.

  Ενώ το σύνδρομο του απατεώνα δεν είναι αναγνωρισμένη ψυχική διαταραχή, είναι αρκετά κοινό. Υπολογίζεται μάλιστα ότι το 70% των ανθρώπων θα βιώσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυτού του φαινομένου κάποια στιγμή στη ζωή τους.

  Πώς εκδηλώνεται το σύνδρομο του “απατεώνα”;
  Αίσθηση ότι «παριστάνεις» τον ικανό ή επιτυχημένο.
  Υπερβολική αυτοκριτική για μικρά λάθη.
  Δυσκολία αποδοχής επαίνου ή αναγνώρισης.
  Φόβος αποκάλυψης ότι «δεν είσαι τόσο καλός όσο νομίζουν».
  Χρόνιο άγχος ή εξάντληση από την προσπάθεια να αποδείξεις την αξία σου.
  Πώς μπορείς να το αντιμετωπίσεις;
  Αναγνώρισε το πρόβλημα – Η επίγνωση είναι το πρώτο βήμα. Όταν καταλάβεις ότι οι σκέψεις σου είναι προϊόν ενός φαινομένου και όχι αντικειμενικής αλήθειας, κερδίζεις έδαφος.
  Μοιράσου τις σκέψεις σου – Μίλα με φίλους, συναδέλφους ή ειδικούς. Θα διαπιστώσεις πως δεν είσαι μόνος.
  Κατέγραψε τα επιτεύγματά σου – Τήρησε ένα προσωπικό ημερολόγιο με τις επιτυχίες σου, όσο μικρές κι αν φαίνονται.
  Αμφισβήτησε τις αρνητικές σκέψεις – Όταν σε κατακλύζει η αμφιβολία, ρώτα τον εαυτό σου: «Υπάρχουν αποδείξεις ότι δεν αξίζω; Ή είναι μόνο φόβοι;»
  Απελευθερώσου από την τελειομανία – Η πρόοδος είναι πιο σημαντική από την τελειότητα.