Στο επίκεντρο η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς για τα εμπόδια στις υιοθεσίες
-
Ένα γατάκι λίγων εβδομάδων εντοπίζεται εγκαταλελειμμένο στον δρόμο, ένας εθελοντής το περισυλλέγει, το μεταφέρει στον κτηνίατρο και αναλαμβάνει προσωρινά τη φροντίδα του. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσει μια οικογένεια που θα το υιοθετήσει.
Σύμφωνα λοιπόν με την οδηγία της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, η δημοσίευση αγγελιών υιοθεσίας προϋποθέτει την ηλεκτρονική σήμανση του ζώου.
Τι γίνεται, όμως, όταν ο κτηνίατρος κρίνει ότι ένα τόσο μικρό ζώο δεν μπορεί ακόμη να υποβληθεί στη συγκεκριμένη διαδικασία; Πρέπει να περιμένει μέχρι να σημανθεί για να αρχίσει η αναζήτηση οικογένειας; Και ποιος αναλαμβάνει τη φιλοξενία του στο μεταξύ;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που έθεσε ο Σύλλογος Ζωοφίλων Αγίας Παρασκευής προς την Ειδική Γραμματεία και τα οποία επανέρχονται πλέον με επίσημη παρέμβαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας «ΝΕΜΕΣΙΣ».
Η παρέμβαση της «ΝΕΜΕΣΙΣ» και οι απαντήσεις που δεν δόθηκαν
Με επιστολή της, την 1η Νοεμβρίου 2026, προς τον Ειδικό Γραμματέα Νίκο Χρυσάκη και τη νομική σύμβουλο Έλενα Αρβανίτη, η Ομοσπονδία συντάσσεται με τα ερωτήματα του Συλλόγου Ζωοφίλων Αγίας Παρασκευής, ζητώντας άμεσες και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Όπως επισημαίνει, η απάντηση που είχε προηγουμένως λάβει ο Σύλλογος Ζωοφίλων Αγίας Παρασκευής από την Ειδική Γραμματεία ήταν τυπική και δεν αντιμετώπιζε την ουσία του προβλήματος. Η παραπομπή στην αρμοδιότητα του κτηνιάτρου δεν διευκρινίζει ποια νόμιμη διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί όταν η ηλεκτρονική σήμανση αναβάλλεται για κτηνιατρικούς λόγους.
Αντίστοιχα, η παραπομπή σε αναδόχους, καταφύγια και ιδιωτικά ενδιαιτήματα δεν δίνει πρακτική λύση στο πρόβλημα της έλλειψης διαθέσιμων χώρων φιλοξενίας.
Η Ομοσπονδία ζητά, μεταξύ άλλων, να αποσαφηνιστεί το πλαίσιο για τα ζώα που δεν μπορούν προσωρινά να σημανθούν, να διευκρινιστούν οι δυνατότητες φιλοξενίας τους και να επανεξεταστεί η οδηγία με πρόβλεψη λειτουργικών εξαιρέσεων.
Άλλο η δημοσίευση μιας αγγελίας και άλλο η ολοκλήρωση της υιοθεσίας
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η διάκριση ανάμεσα στην αναζήτηση υποψήφιου κηδεμόνα και στην ολοκλήρωση μιας υιοθεσίας. Η ηλεκτρονική σήμανση αποτελεί βασικό εργαλείο για την ταυτοποίηση των ζώων, την καταγραφή τους και τη διασφάλιση της ιχνηλασιμότητάς τους.Ωστόσο, η δημοσίευση μιας αγγελίας δεν σημαίνει ότι το ζώο παραδίδεται εκείνη τη στιγμή στον νέο του κηδεμόνα. Ένα νεογέννητο γατάκι μπορεί να χρειάζεται αρκετές εβδομάδες μέχρι να είναι έτοιμο για υιοθεσία. Στο διάστημα αυτό, όμως, η αναζήτηση κατάλληλης οικογένειας μπορεί ήδη να έχει ξεκινήσει, ώστε να περιοριστεί ο χρόνος παραμονής του σε προσωρινή φιλοξενία.
Γιατί, λοιπόν, να μην προβλέπεται μια σαφής διαδικασία δημοσίευσης αγγελίας όταν υπάρχει τεκμηριωμένη κτηνιατρική αδυναμία άμεσης σήμανσης, με την προϋπόθεση ότι όλες οι νόμιμες διαδικασίες θα ολοκληρωθούν πριν από την παράδοση του ζώου;
Αυτό ακριβώς ζητά να διευκρινιστεί και η «ΝΕΜΕΣΙΣ», επισημαίνοντας ότι οι προϋποθέσεις ολοκλήρωσης μιας υιοθεσίας δεν θα πρέπει να παρεμποδίζουν αδικαιολόγητα το προηγούμενο στάδιο αναζήτησης οικογένειας.
Πού θα μείνουν τα ζώα μέχρι να μπορέσουν να σημανθούν;
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις αγγελίες. Αφορά και την καθημερινή πραγματικότητα των φιλοζωικών σωματείων και των εθελοντών. Στις περισσότερες περιοχές της χώρας δεν υπάρχουν δημοτικές δομές φιλοξενίας αδέσποτων. Ακόμη και όπου λειτουργούν καταφύγια είναι υπερπλήρη.Έτσι, ένα μεγάλο μέρος της φροντίδας νεογέννητων, τραυματισμένων ή εγκαταλελειμμένων ζώων στηρίζεται σε ιδιώτες και εθελοντές που ανοίγουν τα σπίτια τους. Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν ένα νεογέννητο ζώο χρειάζεται προσωρινή φιλοξενία, αλλά δεν μπορεί ακόμη να σημανθεί; Ποια διαδικασία προβλέπεται; Και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη δημοτική δομή;
Η αναφορά σε καταφύγια και ιδιωτικούς χώρους φιλοξενίας δεν αρκεί από μόνη της, εφόσον δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες, διαθέσιμες και εφαρμόσιμες λύσεις. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η παράταση της φιλοξενίας, η αύξηση των εξόδων και η ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση ανθρώπων που ήδη καλύπτουν σημαντικές ανάγκες με προσωπικούς πόρους.
Η ηλεκτρονική σήμανση είναι απαραίτητη. Χρειάζονται όμως και εφαρμόσιμοι κανόνες
Η συζήτηση δεν αφορά την κατάργηση της ηλεκτρονικής σήμανσης ούτε την αμφισβήτηση της υποχρέωσης καταγραφής των ζώων. Το microchip είναι ουσιαστικό μέσο προστασίας. Συμβάλλει στην ταυτοποίηση, στην επανένωση χαμένων ζώων με τους κηδεμόνες τους και στην υπεύθυνη διαχείριση των υιοθεσιών.Η ανάγκη αυτή, όμως, δεν αναιρεί την υποχρέωση της Πολιτείας να προβλέπει σαφείς διαδικασίες για τις ιδιαίτερες περιπτώσεις. Δεν είναι όλα τα αδέσποτα ζώα ίδιας ηλικίας, ούτε βρίσκονται στην ίδια κατάσταση υγείας. Επομένως, μια διοικητική οδηγία οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις περιπτώσεις στις οποίες η άμεση εφαρμογή της δεν είναι κτηνιατρικά εφικτή.
Αυτό που ζητείται είναι να υπάρχει μια νόμιμη και λειτουργική εναλλακτική διαδικασία, χωρίς να υπονομεύεται η καταγραφή των ζώων και χωρίς να καθυστερεί αδικαιολόγητα η αναζήτηση οικογένειας.
Η προστασία των αδέσποτων δεν μπορεί να εξαντλείται σε οδηγίες
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: την απόσταση που συχνά χωρίζει τις διοικητικές απαιτήσεις από τις πραγματικές συνθήκες διαχείρισης των αδέσποτων ζώων.Οι εθελοντές καλούνται καθημερινά να ανταποκριθούν σε περιστατικά εγκατάλειψης, τραυματισμών, ασθενειών και ανεξέλεγκτων γεννήσεων. Ταυτόχρονα, πρέπει να τηρούν ένα σύνθετο θεσμικό πλαίσιο, χωρίς να έχουν πάντοτε στη διάθεσή τους τις αναγκαίες υποδομές και την υποστήριξη.
Η «ΝΕΜΕΣΙΣ» ζητά από την Ειδική Γραμματεία όχι απλώς την επανάληψη των υφιστάμενων υποχρεώσεων, αλλά συγκεκριμένες απαντήσεις για την εφαρμογή τους.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στη νομιμότητα και στην προστασία των ζώων. Είναι να διασφαλίσουμε ότι η νομιμότητα μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια σε όσους προσπαθούν να τα προστατεύσουν.
Και τελικά, το ερώτημα παραμένει απλό. Όταν ένα νεογέννητο αδέσποτο χρειάζεται σπίτι, θα του δώσουμε μια πραγματική ευκαιρία να το βρει ή θα αφήσουμε μια διοικητική εκκρεμότητα να καθυστερεί την αναζήτησή του;
Ολόκληρη η επιστολή της ΝΕΜΕΣΙΣ
Προς: Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων ΣυντροφιάςΕιδικό Γραμματέα κ. Νίκο Χρυσάκη
Νομική Σύμβουλο κα Έλενα Αρβανίτη
Θέμα: Υποστήριξη της παρέμβασης του Συλλόγου Ζωοφίλων Αγίας Παρασκευής – Αίτημα άμεσων και σαφών απαντήσεων για την υποχρεωτική ηλεκτρονική σήμανση πριν από τη δημοσίευση αγγελιών υιοθεσίας
Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι,
Η Ομοσπονδία μας ενημερώθηκε από τον ανωτέρω Σύλλογο για την επιστολή του στην Ειδική Γραμματεία αναφορικά με τα σοβαρά ζητήματα που έχουν προκύψει από την εφαρμογή της οδηγίας για την υποχρεωτική ηλεκτρονική σήμανση των αδέσποτων ζώων πριν από τη δημοσίευση αγγελιών υιοθεσίας στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς, καθώς και για και την απάντηση της Ε.Γ. Θεωρούμε ότι τα ερωτήματα που θέτει ο Σύλλογος, που είναι απολύτως εύλογα, ουσιαστικά και πραγματικά, χρήζουν συγκεκριμένων απαντήσεων, καθώς αφορούν άμεσα την καθημερινή διαχείριση, διάσωση, προσωρινή φιλοξενία και προώθηση αδέσποτων ζώων προς υιοθεσία.
Η απάντηση της ειδικής γραμματείας είναι απολύτως τυπική, ενώ παραγνωρίζει εντελώς το θέμα για το οποίο ζητήθηκε η συνδρομή σας. Ζητούμε, επομένως, να μας ενημερώσετε για ποιον λόγο παραμένουν ουσία αναπάντητα τα συγκεκριμένα ερωτήματα και να προχωρήσετε στην επίσημη, σαφή και τεκμηριωμένη απάντησή τους.
Η Ομοσπονδία μας επισημαίνει ότι η αναφορά στην αρμοδιότητα του κτηνιάτρου δε απαντά στο πραγματικό ζήτημα που έχει τεθεί: ποια είναι η νόμιμη και πρακτικά εφαρμόσιμη διαδικασία, όταν ένας κτηνίατρος κρίνει ότι ένα νεογέννητο, πολύ νεαρό υγειές ζώο δεν μπορεί προσωρινά να υποβληθεί σε ηλεκτρονική σήμανση;
Αντίστοιχα, η γενική παραπομπή σε αναδόχους, καταφύγια και ιδιωτικά ενδιαιτήματα επί πληρωμή δεν απαντά στο πραγματικό πρόβλημα της έλλειψης επαρκών διαθέσιμων δομών, ούτε διευκρινίζει τις νόμιμες δυνατότητες προσωρινής φιλοξενίας από εθελοντές και φιλοζωικά σωματεία.
Για τους λόγους αυτούς, συντασσόμαστε με τα αιτήματα- ερωτήματα του Συλλόγου Ζωοφίλων Αγίας Παρασκευής και ζητούμε ειδικότερα:
Την άμεση και επίσημη απάντησή τους στα ερωτήματα που έχει ήδη υποβάλει ο Σύλλογος και τα οποία μέχρι σήμερα παραμένουν αναπάντητα επί της ουσίας.
Τη σαφή διευκρίνιση του ισχύοντος πλαισίου για τις περιπτώσεις ζώων που δεν μπορούν προσωρινά να σημανθούν για κτηνιατρικούς λόγους, χωρίς να αποκλείονται από τη διαδικασία αναζήτησης υποψήφιου αναδόχου ή θετού κηδεμόνα.
Τη διάκριση μεταξύ δημοσίευσης αγγελίας και ολοκλήρωσης υιοθεσίας, ώστε η αναζήτηση κατάλληλης οικογένειας να μην παρεμποδίζεται από προϋποθέσεις που αφορούν το μεταγενέστερο στάδιο ολοκλήρωσης της υιοθεσίας.
Την αποσαφήνιση των νόμιμων δυνατοτήτων προσωρινής φιλοξενίας νεαρών και νεογέννητων αδέσποτων ζώων από εθελοντές και αναδόχους, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου δεν υπάρχουν επαρκείς δημοτικές δομές.
Την επανεξέταση της επίμαχης οδηγίας, με πρόβλεψη συγκεκριμένων εξαιρέσεων και λειτουργικών εναλλακτικών διαδικασιών, όπου η άμεση ηλεκτρονική σήμανση δεν είναι κτηνιατρικά εφικτή.
Η Ομοσπονδία μας βεβαίως δεν αμφισβητεί την αναγκαιότητα της ηλεκτρονικής σήμανσης και καταγραφής της καταγραφής και τη διαφάνεια στις υιοθεσίες.Αντιθέτως, υποστηρίζει κάθε μέτρο που υπηρετεί ουσιαστικά την προστασία των ζώων και έχει αγωνιστεί για αυτό, όταν πολλά από τα σημερινά στελέχη του υπουργείου και των φιλικών προς αυτό ΜΚΟ, δεν υπήρχαν στο φιλοζωικό στερέωμα.
Ωστόσο, οι διοικητικές διαδικασίες οφείλουν να είναι συμβατές με την κτηνιατρική επιστήμη και τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στο πεδίο. Δεν είναι δυνατόν να απαιτείται από τους εθελοντές και τα φιλοζωικά σωματεία να αναλαμβάνουν καθημερινά το βάρος της διάσωσης και της περίθαλψης χιλιάδων ζώων, χωρίς παράλληλα να διασφαλίζονται σαφείς, εφαρμόσιμες και ρεαλιστικές θεσμικές διαδικασίες.
Η προστασία των ζώων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μια αλληλουχία θεσμικών νομικών εμποδίων, ούτε να δημιουργούνται συνθήκες που ενδέχεται να καθυστερούν τις υιοθεσίες και να επιβαρύνουν περαιτέρω ένα ήδη εξαντλημένο εθελοντικό δυναμικό.
Η Ομοσπονδία μας, η μεγαλύτερη εθελοντική φιλοζωική, περιβαλλοντική οργάνωση στη χώρο και εκπροσωπώντας φιλοζωικά σωματεία και ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της προστασίας των ζώων, ζητά να αντιμετωπιστούν τα συγκεκριμένα ζητήματα με τη σοβαρότητα που τους αναλογεί.
Αναμένουμε την επίσημη και άμεση τοποθέτησή σας επί των ανωτέρω. Η υποχρέωση της Ειδικής Γραμματείας που δεν εξαντλείται στην έκδοση οδηγιών. Προϋποθέτει και την παροχή σαφών απαντήσεων, ιδίως όταν αυτές αφορούν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή και την προστασία των ζώων και των εθελοντών.
Με εκτίμηση,
Για την Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ,
Για τα Ζώα, το Περιβάλλον και την Κατάργηση του Κυνηγιού
Η Πρόεδρος,
Νατάσα Μπομπολάκη, Νομικός
Ο Αντιπρόεδρος Α ́,
Θανάσης Γούναρης, Εκπαιδευτικός
Η Γενική Γραμματέας,
Ρένα Σπηλιοπούλου Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας
